Köşe Yazıları 

Karadeniz’de sular ne kadar ısınır?

Rusya’nın 2014 yılı başında Kırım’ı işgal etmesiyle birlikte Ukrayna-Rusya ilişkileri sıcak çatışmaları da içinde barındıran hibrid, bir savaş ikliminde gerginliklerle dolu bir seyir izliyor. Karadeniz güvenliği için hayati öneme sahip Kırım’ın Ukrayna’dan koparılıp Rusya’ya ilhak edilmesi sadece ilgili iki ülke için değil, Türkiye de dâhil olmak üzere birçok bölgesel ve küresel aktör açısından da önem arz ediyor. Avrupa Birliği, NATO, Türkiye, ABD ve Almanya gibi aktörler, Kırım’ın önce işgal sonra ilhak edilmesini uluslararası hukuk bağlamında kabul edilemez buluyorlar. Rusya ise tarihi, demografik ve hukuki zeminde farklı tezler öne sürerek ilhakı…

Devamı
Köşe Yazıları 

İstanbul Zirvesi, Astana ve Cenevre süreçlerini birleştirdi

Suriye’de yatışmakta olan iç savaşa nihai bir çözüm bulmak ya da en azından çözüme giden yolun taşlarını uygun şekilde döşeyebilmek için Türkiye, Rusya, Almanya ve Fransa liderleri 27 Ekim’de İstanbul’da bir araya geldiler. Zirve sonunda liderler tarafından açıklanan ortak bildiri her ne kadar Suriye’de savaşın sona ermesi noktasında elle tutulur, ciddi ve somut sonuçlar üretmemiş olsa da Suriye iç savaşının sona erdirilmesi ve kalıcı barışın tesis edilmesi konusunda İstanbul Zirvesi önemli bir girişim olarak tarihteki yerini aldı. Her şeyden önemlisi İstanbul Zirvesi, Suriye meselesinin çözümü konusunda birbirinden bağımsız ilerleyen (ya…

Devamı
Köşe Yazıları 

Doğu Akdeniz’de çekişme ve Kıbrıs

Arap isyanları ve Suriye iç savaşı, Akdeniz’in doğusunu yaklaşık sekiz yıldır yoğun bir şekilde uluslararası siyasetin ve toplumun gündeminde tutuyor. Esasında Doğu Akdeniz, insanlığın ilk medeniyet teşebbüslerinin başladığı yerlerin başında gelmesi; üç semavi dinin çıkış noktası olması; Sümer, Mısır, Yunan, Roma ve Osmanlı gibi medeniyetlere ev sahipliği yapması ve geçtiğimiz yüzyılda da enerji kaynaklarının gerek kaynak noktalarına gerekse de nakil hatlarına yakınlığı nedeniyle daima önemli bir konumda bulunmuştur. Suriye iç savaşı, Rusya’nın yeniden bölgede varlığını hissettirmesi, Filistin-İsrail çatışmaları, mülteci akınları gibi meseleler, Doğu Akdeniz’in bugün halen daha önemini korumasında etkili…

Devamı
Köşe Yazıları 

Rusya İdlib Mutabakatı’na mutabık mı?

Sekizinci yılına yaklaşan ve 21. yüzyılın en kanlı iç savaşına dönüşen Suriye iç savaşının son dönemeçteki en sorunlu konusu haline gelen İdlib meselesi, Rusya ve Türkiye’nin anlaşmasıyla kısa vadeli de olsa çözülmüşe benziyor. İdlib, muhaliflerin elinde bulundurdukları yerlerden en büyük alana sahip olanı. Zaten İdlib dışında da Suriye’nin geri kalan kısımlarında muhaliflerin ciddiye alınacak bir hâkimiyet alanları söz konusu değil. Geçtiğimiz ay içersinde Rusya desteği ile Şam rejiminin İdlib’e bir askeri operasyon düzenlemesi bekleniyordu. Böylece Şam yönetimi ülke genelindeki silahlı muhalif direnişi bastırmış olacak ve hâkimiyeti büyük ölçüde eline geçirecekti.…

Devamı
Köşe Yazıları 

Arakan’da Amerikan Parmağı ve Türkiye

Myanmar’ın Arakan Bölgesi’ndeki Müslümanların yaşadığı zulümler ve uğradıkları katliamlar, geçen sene yoğun bir şekilde Türkiye’nin ve uluslararası kamuoyunun gündemine gelmişti. On binlerce Arakanlı Müslüman, Budistlerin ve Myanmar Ordusu’nun baskı ve katliam girişimlerinden kaçmış ve komşu Bangladeş’teki mülteci kamplarına yerleşmişti. Dahası, binlerce Arakanlı Müslüman da olaylarda hayatlarını kaybettiler. Aradan geçen bir senede konu dünya gündeminden düşmüş gibi görünse de Arakan’da değişen pek bir şey yok. Arakanlı Müslümanlar halen daha Myanmar Ordusu’nun baskısını üzerlerinde hissetmeye devam ediyor. Geçen sene yoğun şekilde gündeme gelen ve kökü çok eskilere dayanan sorunların çözümüne ilişkin pek…

Devamı
Köşe Yazıları 

TÜRKİYE’NİN KONUMU NERESİ?

Uluslararası sistem içindeki dengeler değişiyor. İttifaklar, işbirlikleri, dostluklar ve husumetler yeniden tanımlanıyor. Küresel gücün dağılımı ve istikameti de bu değişimi tahkim ediyor. Düne dair dost, rakip ve düşman/tehdit anlamlandırmaları ile bugüne ilişkin olanlar birbirlerinden farklılaşmış durumda. Esasında bu durum insanlık tarihinin en eski teamüllerinden biri. Hiç bir insan topluluğu ilelebet sabit bir dost, düşman, rakip gibi anlamlandırmalarına sahip olabilmiş değil. Söz konusu anlamlandırmayı yapan aktör devlet olduğunda anlamlandırma boyutları kısa ve orta vadede sabit ve değişmezmiş gibi görünse de uzun vadede hiçbir “öteki” aynı konumda kalmıyor. Zira ötekine bakan nazarın…

Devamı
Köşe Yazıları 

Türkiye’nin nükleer silah ihtiyacı

Bir önceki yazımızda dünyanın hızla değişen dengelerinin Türkiye için bazı güvenlik risklerini beraberinde getirdiğini yazmıştık. En büyük risk, geleneksel müttefiklik ilişkilerinin kısa ve orta vadede sorunsuz işlememesi. Türkiye NATO üyesi bir ülke olarak üç çeyrek asra yakındır fiziksel güvenliğinin gerek doktriner konseptini gerekse de kurumsal yapısını NATO çerçevesinde inşa etti. Soğuk Savaş’ın gergin ve dalgalı iklimi ve Türkiye’nin o dönem için görece daha zayıf oluşu, NATO konseptini Türkiye için elzem kılmaktaydı. Soğuk Savaş’ın bitişi ve Sovyetlerin dağılışıyla NATO’nun işlevine dair çokça şey tartışıldı. Hatta NATO’nun artık ortadan kalkması gerektiğine dair…

Devamı
Köşe Yazıları 

Türkiye’nin güvenliği: Geleneksel müttefiklerin çözülmesi

Yirmi Birinci Yüzyıl’ın ilk çeyreğini tamamlamaya doğru hızla ilerlerken dünya siyasetindeki geleneksel denklemler de hızlı bir şekilde değişiyor. Bir yandan uluslararası sistem içinde güç Batı’dan Doğu’ya, daha doğru bir ifadeyle Batı-dışı dünyaya doğru kayıyor. Öbür yandan da Batı, Doğu, Orta Doğu, Küresel Güney vs. şeklindeki bölgesel veya siyasal-tarihsel güç merkezlerinin kendi içindeki güç dağılımları eskiden olduğundan çok farklı bir noktaya gidiyor. Batı, artık Soğuk Savaş döneminde olduğu gibi kendi içinde görece bütünlük arz eden bir siyasal sistem olmaktan uzaklaşmakta. Soğuk Savaş’ın bitimiyle başlayan, 11 Eylül sonrası Irak ve Afganistan işgalleriyle…

Devamı
Köşe Yazıları 

Şangay İşbirliği Örgütü

Geçen yazımızda 8-9 Haziran tarihlerinde Kanada’nın Quebec kentinde gerçekleşen G-7 Zirvesi’ni ele almıştık. O yazıda ayrıca, G-7 Zirvesi ile neredeyse aynı günlere denk gelen başka bir zirvenin de öneminden bahsetmiştik. Söz konusu zirve 9-10 Haziran’da Çin’in Qingdao şehrinde gerçekleşen Şangay İşbirliği Örgütü’nün (ŞİÖ) 18. toplantısıydı. ŞİÖ ilk olarak 1996’a Şangay Beşlisi adıyla Rusya, Çin, Tacikistan, Kazakistan ve Kırgızistan arasında örgütlenmiş, daha sonra da 2001 yılında Özbekistan’ın katılımıyla ŞİÖ adını almıştı. ŞİÖ’nün ortaya çıkış amacı esas olarak Soğuk Savaş sonrası Merkezi Asya’da beliren sınır sorunları, insan ve uyuşturucu kaçakçılığı ve terörizmle…

Devamı