Kazakistan Cumhurbaşkanı Nazarbayev istifa etti

Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev, yaklaşık 30 yıldır sürdürdüğü Cumhurbaşkanlığı görevinden istifa ettiğini duyurdu.

Nazarbayev yaptığı açıklamada, “Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı yetkilerimi sonlandırmaya karar verdim. Bu kolay bir karar değil. Bu yıl ülkemizin en yüksek mevkiinde bulunuşum 30 yılını dolduracak. Halkım bana bağımsız Kazakistan’ın ilk Cumhurbaşkanı olma fırsatını verdi. Sovyet İmparatorluğu’nun yıkılışı sırasında politikamız ve ekonomimiz çökme noktasına gelmişti. Ülke içinde endişe verici ve belirsiz bir durum hâkim olmuştu. Bu bir sınavdı. Biz bu sınavdan başarıyla geçerek kalkınmanın Kazak yolunu inşa etmeye başladık.” diye belirtti.

Kazakistan’ın dünyanın en gelişmiş 50 ülkesi arasına girdiğini belirten Nazarbayev, “2050 yılına kadarki kalkınma programı uygulanmakta. Amacımız en gelişmiş 30 ülke arasına girmek. SSCB çöküntülerinin yerinde modern bir piyasa ekonomisine sahip, başarılı Kazak devletini kurduk ve çok etnisiteli, çok inançlı ülkemizde barış ve istikrarı sağladık. Kökleri yüzyıllara dayanan tarihimizde ilk kez Kazakistan Cumhuriyeti’nin uluslararası hukukta tanınmasını sağladık. Kazakistan’ı bir devlet olarak dünya haritasına yerleştirdik. Kendi bayrağımıza, marşımıza ve armamıza sahip durumdayız. 1990’ların en zor döneminde ‘Bolaşak’ eğitim programı kapsamında yeni uzmanlar yetiştirmeye başladık. Gençlerin iyi bir eğitim almalarına ve dünya deneyimini incelemelerine imkân sağladık ve ülkemize fayda sağlamaları için bir yol açtık.” dedi.

“Güvenlik Konseyi Başkanı olarak görevimin başında olacağım”

Kazakistan yasalarına göre ilk Cumhurbaşkanı statüsüne sahip olduğunu belirten Nazarbayev, “Önemli bir yetkilere sahip Güvenlik Konseyi Başkanı olarak görev yapmaya devam edeceğim. Nur Otan Partisi’nin Başkanı ve Anayasa Konseyi’nin üyesi olmaya devam edeceğim. Yani, sizlerle olacağım. Ülkemize ve halkımıza hizmet etmek görevim olmaya devam edecektir. Bağımsız Kazakistan’ın kurucusu olarak önümdeki görevim, yeni nesil liderlerin gelmesini sağlamaktır. Onlar ülkemizi modernleştirme süreçlerini devam ettirecekler. Kazakistan’da iktidar devamlılığı meselesi Anayasayla düzenlenmiştir. Cumhurbaşkanı yetkilerinin erken sona ermesi durumunda yetkileri görev süresinin dolmasına kadar Senato Başkanı’na devredilir. Sonrasında yeni bir Cumhurbaşkanlığı seçimi olacak.” diye konuştu.

Gelecekteki Kazakistan halkının bilgili, üç dili konuşan ve özgür toplumu oluşturacağına inandığını ifade eden Nazarbayev, “Onlar dünya vatandaşı olacaklar. Dünyayı gezecekler. Yeni bilgi edinmek arzuları güçlü olacak. Çok çalışkan olacaklar. Onlar ülkelerinin vatanseverleri olacaklar. Umarım, Kazakistan 2050 yılında evrensel emek toplumuna dönüşecektir. Bu her şeyin insan yararı için yapıldığı, güçlü ekonomiye sahip bir devlettir. Bu devlet eğitimde de, sağlıkta da en iyisi olacak. Burası barış ve huzurun hüküm sürdüğü yer olacak. Vatandaşları özgür ve eşit, iktidarı ise adil olacak. Böyle bir ülkede hukukun üstünlüğü hâkim olacak.” diye belirtti.

Kazakistan Senato Başkanı Tokayev, ülkenin yeni devlet başkanı oldu

Kazakistan Senato Başkanı Kasım Cömert Tokayev, Parlamentoda yemin ederek, ülkenin yeni devlet başkanı olarak görevine başladı. Kazakistan Parlamentosu üst kanadı Senato ile alt kanadı Meclis’in ortak oturumuna Nursultan Nazarbayev, Kasım Cömert Tokayev, Başbakan Askar Mamin’in yanı sıra kabine üyeleri ve Kazakistan’da faaliyet gösteren büyükelçiler katıldı.

Tokayev yemin ettikten sonra devlet başkanlığı görevini Nazarbayev’den devraldı. Tokayev devlet başkanı olarak yaptığı ilk konuşmasında “Ülkenin anayasasına uygun şekilde vatandaşlarının haklarını ve özgürlüğünü garanti edeceğini, kendisine verilen görevi iyi niyetle yerine getireceğini” belirtti.

Tokayev, başkent Astana’ya Nazarbayev’in isminin verilmesi önerisini dile getirirken, tüm şehirlerin merkez caddelerinin Nazarbayev’in ismini taşıması gerektiğini belirtti. Tokayev, Astana’da Nazarbayev’e bir anıt yapılmasını ve kendisine ‘onurlu senatör’ görevinin verilmesini de önerdi. Cumhurbaşkanı Tokayev, konuşmalarının ardından Nazarbayev’e ‘Halk Kahramanı’ unvanı ve ‘Altın Yıldız’ özel simgesi verdi. “Nazarbayev’in fikri öncelikli olacak” Nazarbayev’in Ulusal Güvenlik Konseyi, Nur Otan Partisi Başkanı ve Anayasa Konseyi üyeliğinin devam edeceğine dikkati çeken Tokayev, stratejik önem taşıyan kararların alınmasında Nazarbayev’in fikrinin öncelikli olacağını belirtti. Cumhurbaşkanı Nazarbayev’in görev süresi 2020’de sona erecekti.

Kazakistan başkentinin adı değişti

Kazakistan Parlamentosu, Tokayev’in yönelttiği ve Nazarbayev’in önadının başkent Astana’ya verilmesi teklifini onayladı. Kazakistan Meclis Sözcüsü Nurlan Nugmatulin oylamanın sonucunda “Tarihi bir karar alındı.” açıklamasını yaptı. Şehrin adı ‘Nursultan’ olarak değişti.

Kazak lider Nazarbayev ‘ömür boyu kurucu lider’ olacak

Kazakistan’da 1991 yılında başladığı devlet başkanlığı görevinden istifa eden Nazarbayev ‘ömür boyu kurucu liderlik’ pozisyonunu korudu. Ayrıca bu unvan sadece Nazarbayev’e ait olacak.

1991 yılında Kazakistan’ın kurucusu sıfatıyla başladığı devlet başkanlığı görevinden istifa eden Kazak lider Nazarbayev, ‘ömür boyu ulusal liderlik’ pozisyonunu korudu. Üstelik bu makam sadece Nazarbayev’e ait olabilecek.

79 yaşındaki Nazarbayev, önceki gün beklenmedik bir şekilde istifa kararı aldı. 28 yıldır oturduğu koltuktan kendi isteğiyle ayrılan ve görevini Senato Başkanı Kasım Cömert Tokayev’e devreden Nazarbayev, Sovyetler Birliği sonrasında kurulan ülkelerde benzeri olmayan bu siyasi model sayesinde ömür boyu ulusal lider olarak hizmet vermeye devam edecek.

Geniş yetkilere sahip olmaya devam edecek

‘Kazakistan Cumhuriyeti’nin İlk Devlet Başkanı-Elbaşı’ olan resmi adından da anlaşılacağı gibi, bu pozisyonda hiçbir zaman rakibi çıkmayacak olan Nazarbayev, devlet başkanlığı koltuğunda kimin oturduğuna bakılmaksızın Kazakların lideri olarak geniş yetkileri elinde bulundurmayı sürdürecek.

2000 yılında ‘İlk Devlet Başkanı Hakkında Kanun’ olarak çıkarılan ve 2010 yılında ‘İlk Devlet Başkanı — Ulusal Lider Hakkında Kanun’ olarak tadil edilen kanuna göre Nazarbayev, kendisi için oluşturulan bu makamda, mutlaka gözden geçirilmesi gereken her türlü önemli inisiyatif konusunda Kazakistan halkına, devlet makamlarına ve yetkili kişilere başvurma hakkına sahip olacak. Nazarbayev ayrıca parlamentodaki oturumlara ve parlamentonun komitelerine, bakanlar kurulu toplantılarına katılabilecek, Kazakistan Halk Meclisi ve Güvenlik Konseyi’ne başkanlık edebilecek, Anayasa Konseyi’nde yer alabilecek.

Tüm devlet yapılarını kontrol edebilecek

Başkan sıfatıyla Güvenlik Konseyi’nin kapsamını belirleyebilecek, Kazakistan’daki tüm devlet yapılarını fiilen kontrol edebilecek olan Nazarbayev, ayrıca ülkenin iç ve dış politikalarının ana parametreleri olumlu veya olumsuz görüş belirtebilecek.